Wypalenie zawodowe nauczycieli

Liczba stron: 50

Rodzaj pracy: magisterska

Rok oddania: 2009

Zawartość pracy:

WSTĘP 3

ROZDZIAŁ I. WYPALENIE ZAWODOWE – PODSTAWOWE INFORMACJE 4
1.1 Wypalenie zawodowe – stan wiedzy 4
1.2 Symptomy wypalenia zawodowego 5
1.3 Strategie interwencyjne w wypaleniu zawodowym 9

ROZDZIAŁ II SYNDROM WYPALENIA ZAWODOWEGO U NAUCZYCIELI 12
2.1 Podstawowe informacje wprowadzające do tematyki zagadnienia 12
2.2 Przyczyny wypalenia zawodowego u nauczycieli 13
2.2.1 Czynniki indywidualne wypalenia 13
2.2.2 Czynniki społeczne wypalenia 17
2.2.3 Czynniki organizacyjne wypalenia zawodowego 18
2.3 Typy i skutki wypalenia zawodowego 22
2.4 Zapobieganie wypalenia zawodowego 24

ROZDZIAŁ III. METODOLOGIA BADAŃ DOTYCZĄCA WYPALENIA ZAWODOWEGO 27
3.1 Problem badawczy 27
3.2 Hipotezy robocze 27
3.3 Teren badań 28
3.4 Metody i techniki badań pedagogicznych 28
3.5 Analiza przeprowadzonych badań ankietowych dotyczących wypalenia zawodowego nauczycieli 30

WERYFIKACJA HIPOTEZ I WNIOSKI KOŃCOWE 42
BIBLIOGRAFIA 44
SPIS TABEL I WYKRESÓW 46
ZAŁĄCZNIK NR 1 – ANKIETA DLA NAUCZYCIELI 47

Wstęp

W zawodzie nauczycielskim, podobnie jak w wielu innych profesjach zdarza się, że najbardziej zaangażowani ich przedstawiciele odczuwają wyczerpanie sił, obniżenie aktywności oraz brak satysfakcji zawodowej. Zjawisko to nazwano zespołem wypalenia. Zanim zdefiniowano jego objawy, określono je jako zaburzenia psychosomatyczne lub oceniano jako pogorszenie kompetencji zawodowych i jakości pracy.

Powodem wypalenia jest długotrwały stres i przeciążenie zawodowe. Niski status społeczny zawodu nauczyciela i małe uposażenie oraz stale zmieniające się wymagania – to czynniki powodujące frustrację i apatię, które z kolei prowadzą do zaniku aspiracji zawodowych. Występuje ono wśród nauczycieli polskich w podobnym nasileniu, jak u nauczycieli europejskich. Zależne jest od poziomu organizacji i stabilizacji systemów edukacji oraz od poziomu przygotowania kadry nauczycielskiej do wykonywania zawodu w sytuacji przemian społecznych.

Wypalenie zawodowe zdarza się młodym i starszym, mniej i bardziej doświadczonym pedagogom. Rzadziej wypalają się nauczyciele, którzy uczą i wychowują z wyboru, a praca z młodzieżą daje mi dużo satysfakcji, niż nauczyciele pracujący w tym zawodzie z przypadku i konieczności. Zjawisko to jest mniej groźne dla nauczycieli kreatywnych, odczuwających potrzebę ustawicznego doskonalenia zawodowego.

Nie ulega wątpliwości, że z tym zjawiskiem trzeba walczyć. Ale żeby je zwalczyć, trzeba je najpierw poznać. I tak właśnie celem niniejszej pracy jest analiza przyczyn wypalenia zawodowego nauczycieli.

Poniższa praca składa się z trzech rozdziałów. Rozdział pierwszy przedstawia ogólny zarys wypalenia zawodowego, jego symptomy i strategie interwencyjne mające na celu pomoc nauczycielom, których ów syndrom dotyczy. W rozdziale drugim ukazane zostało wprowadzenie do tematu wypalenia zawodowego, jego przyczyny (podział na czynniki indywidualne, społeczne i organizacyjne). Rozdział trzeci to rozdział metodologiczny, w którym zawarte są wyniki ankiety dotyczącej uwarunkowań związanych z wypaleniem zawodowym.

image_pdfimage_print