Budżet Unii Europejskiej na lata 2007 – 2013

Spis treści:

Wstęp 4

I Budżet w systemie finansowym współczesnej gospodarki 7

1.1. Pojęcie budżetu 7
1.2. Geneza powstania budżetu 10
1.3. Funkcje budżetu 17
1.4. Zasady budżetowe 23
1.5. Konstrukcja budżetu i klasyfikacja budżetowa 26

II Procedura ustanawiania budżetu UE 31

2.1. Pojęcie i podmioty procedury budżetowej 31
2.2. Planowanie budżetu 32
2.3. Uchwalanie budżetu 36
2.4. Wykonywanie budżetu 40
2.4.1. Pojęcie i metody wykonywania budżetu 40
2.4.2. Procedura gromadzenia dochodów i dokonywania wydatków 43
2.4.3. Wydatki na wspólną politykę rolną i operacje strukturalne 47
2.4.4. Rachunkowość budżetowa 51
2.5. Konstrukcja budżetu i klasyfikacja budżetowa UE 55

III Dochody i wydatki budżetowe UE 58

3.1. Rodzaje własnych źródeł dochodów budżetowych 58
3.2. Zasady ustalania własnych źródeł dochodów 62
3.3. Struktura i tendencje zmian własnych źródeł dochodów 64
3.4. Rodzaje wydatków budżetowych 69
3.5. Struktura i tendencje zmian wydatków budżetowych 78

IV Budżet UE na lata 2007 – 2013 82

4.1. Perspektywa finansowa na lata 2007 – 2013 82
4.1.1. Konkurencyjność na rzecz wzrostu i zatrudnienia 87
4.1.2. Spójność na rzecz wzrostu i zatrudnienia 89
4.1.3. Zarządzanie zasobami naturalnymi i ich ochrona 92
4.1.4. Wolność, bezpieczeństwo i sprawiedliwość 97
4.1.5. Obywatelstwo 97
4.1.6. UE jako partner globalny 98
4.1.7. Administracja 99
4.2. Udział Polski w budżecie UE na lata 2007 – 2013 100
4.2.1. Programy Operacyjne w latach 2007 – 2013 103
4.2.1.1. PO Kapitał Ludzki 105
4.2.1.2. PO Infrastruktura i Środowisko 108
4.2.1.3. PO Innowacyjna Gospodarka 110
4.2.1.4. PO Rozwój Polski Wschodniej 112
4.2.1.5. Regionalny PO dla Województwa Dolnośląskiego 113
4.3. Budżet UE na rok 2007 114
4.3.1. Dochody budżetu UE w 2007 r. 115
4.3.2. Wydatki budżetu UE w 2007 r. 118
4.3.2.1. Konkurencyjność na rzecz wzrostu i zatrudnienia 118
4.3.2.2. Spójność na rzecz wzrostu i zatrudnienia 120
4.3.2.3. Zarządzanie zasobami naturalnymi i ich ochrona 121
4.3.2.4. Wolność, bezpieczeństwo i sprawiedliwość 123
4.3.2.5. Obywatelstwo 124
4.3.2.6. UE jako partner globalny 125
4.3.2.7. Administracja 127
4.3.2.8. Wyrównania 128

Wnioski 130
Bibliografia 135
Spis tabel, rysunków, map i wykresów 143
Wykaz skrótów 144

I. WSTĘP

Zasadniczym ogniwem systemu finansowego Unii Europejskiej (UE) jest jej budżet. Analizy dochodów i wydatków budżetu UE są obecnie bardzo na czasie. Przy pomocy dochodów i wydatków wywiera się bowiem bezpośredni wpływ na wielkość budżetów krajów członkowskich UE, a także formuje się rozwój społeczno-gospodarczy zjednoczonej Europy.

Wiadomo, że w krajach o gospodarce rynkowej budżet jest jednym z podstawowych instrumentów realizacji celów polityki gospodarczej. Podobną rolę, jakkolwiek na mniejszą skalę odgrywa budżet Unii Europejskiej. W odróżnieniu od budżetu pojedynczego kraju charakteryzuje się on jednak wyraźną specyfiką, gdyż dotyczy organizacji międzynarodowej. Należy podkreślić też, że Unia różni się znacznie od innych organizacji, zarówno jeśli chodzi o postawione cele, jak i środki ich realizacji.

Finansowanie działalności Unii Europejskiej stanowi jedno z najczęściej poruszanych i budzących najwięcej emocji zagadnień dotyczących integracji europejskiej. Jest ono przedmiotem żywego zainteresowania zarówno instytucji Unii, rządów krajów członkowskich, jak i polityków, ekonomistów, a także szerokich rzesz społeczeństwa w poszczególnych krajach. Jak pokazała dotychczasowa praktyka, rozwój procesu integracji jest istotnym stopniu warunkowany dostępnością środków, które mogłyby być przeznaczone na finansowanie rożnych projektów integracyjnych.

Celem pracy jest ukazanie problematyki ustanawiania budżetu UE oraz przedstawienie ram finansowych UE na najbliższe 7 lat, czyli Perspektywy Finansowej na lata 2007 – 2013 oraz analiza budżetu UE na 2007 rok. W szczególności przeanalizowano dynamikę i strukturę wydatków budżetowych w latach 2007 – 2013, gdyż to właśnie one będą odzwierciedlać politykę społeczno – gospodarczą UE. Przy tych rozważaniach nie można było pominąć Polski. Następnie skoncentrowano badania na wydatkach budżetowych UE i przeanalizowano udział Polski.

Zagadnienia dotyczące finansowania działalności Unii Europejskiej w wielu przypadkach prowadzą do wielu kontrowersji i problemów, jak również są tematem częstych dyskusji. Jednakże uchwalenie budżetu jest jednym z najważniejszych wydarzeń w roku. Budżet europejski ma znaczenie polityczne, bowiem przy jego ustanawianiu pojawia się potrzeba dokonywania politycznych wyborów w kwestii alokacji i podziału rzadkich zasobów pomiędzy państwa członkowskie, regiony a także grupy społeczne w tych państwach. Cecha charakterystyczna finansowania działalności Unii jest konsekwencją tego, iż państwa członkowskie przekazały jej niektóre uprzednio realizowane przez siebie zadania. A w następstwie tego wspólna realizacja tych celów wymaga stabilnego ich finansowania.

Budżet Unii Europejskiej posiada cechy różniące go od budżetów narodowych. W zasadzie nie spełnia on roli narzędzia polityki makroekonomicznej, ponieważ jego bieżące dochody i wydatki muszą być zrównoważone, to znaczy nie ma możliwości wykorzystania deficytu do stabilizowania gospodarki. Istotną cechą wyróżniającą budżet UE od budżetów narodowych jest charakter systemu wydatkowania.

Analiza budżetu nie jest za bardzo interesującym tematem, jeżeli będzie się patrzeć na omawiany problem, widząc jedynie liczby. Jeżeli jednak spróbujemy zastanowić się co przedstawiają poszczególne wartości, wtedy dowiemy się wiele na temat jak funkcjonuje UE, jakie są jej dochody i wydatki.

W mojej pracy zostały wykorzystane takie źródła jak: podręczniki dotyczące tematyki budżetowej, tematyki Unii Europejskiej czy pozycje, które szczególnie opisują finanse Unii Europejskiej. Posłużyłem się również pozycją bibliograficzną, która wnikliwie opisuje budżet Unii Europejskiej. Ponadto nie można było uniknąć skorzystania z Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej, w którym publikowane są akty prawne oraz ważniejsze decyzje i uchwały organów wspólnotowych. Część tych dokumentów nie została jeszcze przetłumaczona i nie jest dostępna w języku polskim, w takiej sytuacji skorzystałem z wersji dostępnej w języku niemieckim. Wykorzystałem także informacje zawarte w portalach internetowych zajmujących się tematyką Unii Europejskiej. Pisząc niniejszą pracę wykorzystano informacje z czasopism specjalistycznych zajmujących się tematyką UE, jak również zaczerpnięto informacje pochodzące z artykułów prasowych.

Praca składa się z IV rozdziałów. W pierwszym rozdziale przedstawiono funkcje jakie budżet pełni w dzisiejszej gospodarce. Na początku zostały przytoczone różne definicje budżetu. Następnie przedstawiono historie budżetu, funkcje oraz zasady budżetowe. Rozdział pierwszy kończy się ukazaniem konstrukcji oraz klasyfikacji budżetowej w budżetach narodowych.

W rozdziale drugim to przedstawienie procedury ustanawiania budżetu UE. Na wstępie tej części pracy przedstawiono pojecie oraz podmioty procedury budżetowej. Uwaga została skupiona na planowaniu, uchwalaniu oraz wykonywaniu budżetu UE. W ostatnim punkcie tego rozdziału przedstawiono konstrukcję budżetu oraz klasyfikację budżetową UE.

Rozdział trzeci został poświęcony dochodom i wydatkom UE, które w tej części zostały omówione szczegółowo. Przedstawiono dochody budżetu unijnego i omówiono ich poszczególne źródła oraz zaprezentowano zasady ich ustalania. Następnie przedstawiono tendencje zmian jakie zaszły na przestrzeni ostatnich lat w dochodach budżetu UE oraz kierunki zmian jakie mogą zajść w przyszłości. W kolejnym punkcie zajęto się wydatkami budżetowymi, przedstawiono między innymi istotnie kierunki wydatków budżetowych związanych z celami i priorytetami UE. Następnie ukazaną strukturę tych wydatków oraz zmiany jakie zaszły w ubiegłych latach oraz propozycje tych zmian na przyszłość.

W rozdziale czwartym została przybliżona perspektywa finansowa na lata 2007 – 2013, tak więc w tym punkcie przedstawiono plan finansowy na następne 7 lat oraz omówiono go szczegółowo. Dalej poświęcono miejsce budżetowi na rok 2007, a w szczególności ukazano jego główne kierunki wydatków. W dalszej części tego rozdziału zajęto się udziałem Polski w budżecie UE, między innymi zajęto środkami pomocowymi jakie nasze państwo uzyska. W jednym z punktów przedstawiono Programy Operacyjne dla Polski na lata 2007 – 2013, są one niezbędne, aby nasz kraj mógł właściwie zagospodarować swoje członkostwo w Unii oraz dobrze rozdysponować środki przez nią oferowane.

Liczba stron 143
Nazwa Szkoły Wyższej Uniwersytet Wrocławski
Rodzaj pracy magisterska
Rok oddania 2007
image_pdfimage_print