Usprawnianie rehabilitacyjne w uszkodzeniu neuronu obwodowego (dolnego)

Liczba stron: 82

Nazwa Szkoły Wyższej: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa
Rodzaj pracy: licencjacka
Rok oddania: 2009
Zawartość pracy:

SPIS TREŚCI
str.
STRESZCZENIE………………………………………………………………………..2
RESUME…………………………………………………………………………………….3
SPIS TREŚCI……………………………………………………………………………….4
WSTĘP………………………………………………………………………………………7

ROZDZIAŁ I…………………………….……………….…..10

ANATOMIA OBWODOWEGO UKŁADU NERWOWEGO Z UWZGLĘDNIENIEM RODZAJÓW ZABURZEŃ

1. Charakterystyka kliniczna obwodowego układu nerwowego.10
2. Struktury części obwodowej układu nerwowego..…..14
2.1. Nerwy czaszkowe…………………………………….……..14
2.2. Nerwy rdzeniowe……………………………………18
2.3. Włókna układu autonomicznego……………………………21
3. Rozwój obwodowego układu nerwowego……………………………..22
4. Rola obwodowego układu nerwowego…………………………24
4.1. Rola ruchowa……………………………………………24
4.2. Rola czuciowa…………………………………………….25

ROZDZIAŁ II………………………………………………………………………….27
PODZIAŁ I OCENA ILOŚCIOWA USZKODZENIA NERWÓW OBWODOWYCH

1. Pojęcie uszkodzenia neuronu obwodowego…………….………….27
2. Podział obwodowego uszkodzenia nerwów……………………….29
2.1. Neuropraxis………………………………………….29
2.2. Axonotmesis………………………………..………………….30
2.3. Neurotmesis………………………………………………30
3. Kliniczna charakterystyka uszkodzenia nerwu obwodowego.31
3.1. Objawy ruchowe……………………………………32
3.2. Objawy czuciowe……………………………..33
3.3. Objawy wegetatywne…….34
4. Badania pomocnicze umożliwiające rozpoznanie uszkodzenia części obwodowej…….36
4.1. Badanie elektromiograficzne……………….36
4.2. Badanie elektroneurograficzne………………..……….37
4.3. Badanie potliwości……………………………………..37
5. Regeneracja nerwów obwodowych po uszkodzeniach….39

ROZDZIAŁ III……………………………………………………………..……………..42
METODY REHABILITACJI LECZNICZEJ W USZKODZENIACH NEURONU OBWODOWEGO

1. Przyczyny uszkodzeń neuronu obwodowego…………………………42
2. Ogólne zasady rehabilitacji leczniczej…………………………….46
2.1. Główne cele rehabilitacji osób z uszkodzeniem obwodowego neuronu ruchowego…46
2.2. Kinezyterapia……………………..49
2.3. Fizykoterapia………………………..………………51
3. Metody rehabilitacji leczniczej w uszkodzeniach wybranych struktur obwodowego układu nerwowego…………………………54
3.1. Postępowanie rehabilitacyjne w obwodowym porażeniu nerwu twarzowego..54
3.1.1. Anatomia funkcjonalna nerwu twarzowego…54
3.1.2. Rozpoznanie i metody rehabilitacji w uszkodzeniu nerwu twarzowego………..….55
3.2. Postępowanie rehabilitacyjne w uszkodzeniu splotu ramiennego i szyjnego…61
3.2.1. Anatomia funkcjonalna splotu ramiennego i szyjnego………………61
3.2.2. Rozpoznanie i metody rehabilitacji w uszkodzeniu splotu
ramiennego i szyjnego…………..…………66
3.3. Postępowanie rehabilitacyjne w uszkodzeniu nerwów piersiowych………….73
3.3.1. Anatomia funkcjonalna nerwów piersiowych.73
3.3.2. Rozpoznanie i metody rehabilitacji w uszkodzeniu nerwów piersiowych………74
3.4. Postępowanie rehabilitacyjne w uszkodzeniu splotu
lędźwiowo – krzyżowego………………………………….76
3.4.1. Anatomia funkcjonalna splotu lędźwiowo – krzyżowego………..…76
3.4.2. Rozpoznanie i metody rehabilitacji w uszkodzeniu splotu
lędźwiowo – krzyżowego…….77
ZAKOŃCZENIE……………………………………….…………………………………82
PIŚMIENNICTWO……………………………………………………………………….83
SPIS TABEL…………………………………………………………..…………………..84

WSTĘP

Zgodnie z tematem pracy przedstawione i przeanalizowane zostanie w niej planowanie, postępowanie i efekty rehabilitacji osób z uszkodzeniem neuronu obwodowego. W celu lepszego zapoznania się z tematyką obejmującą pojęcie obwodowego neuronu, rehabilitacji po uszkodzeniach struktur obwodowego układu nerwowego oraz konsekwencjach prawidłowego i nieprawidłowego prowadzenia terapii rehabilitacyjnej należy zapoznać się z pojęciem nerwów obwodowych, a także funkcją, jaką pełnią w organizmie człowieka.

Obwodowy układ nerwowy tworzą korzenie rdzeniowe i nerwy obwodowe. Wśród struktur układu wyróżniamy nerwy czaszkowe, rdzeniowe oraz włókna układu autonomicznego. Odpowiadają one z jednej strony za odbiór wrażeń ze środowiska zewnętrznego, które dalej przekazywane są do centralnego układu nerwowego, z drugiej natomiast przekazuje informacje z ośrodków nerwowych do narządów wykonawczych, takich jak: gruczoły dokrewne oraz mięśnie. Nerwy obwodowe zbudowane są z włókien nerwowych ruchowych, czuciowych i autonomicznych. W chwili uszkodzenia obwodowego układu nerwowego objawy kliniczne zależą od rodzajów aksonów, z jakich się składają poszczególne sploty, czyli od komponenty ruchowej, czuciowej i autonomicznej. W znacznej większości przypadków występują formy mieszane.

Do uszkodzenia włókien obwodowego układu nerwowego może dojść na skutek urazów, ostrego lub przewlekłego ucisku, ostrego niedokrwienia, uwięzienia nerwu, krwawienia do nerwów, guzów nerwów, jak również pod wpływem działania promieniowania radiacyjnego. Są to urazy, które w mniejszym lub większym stopniu upośledzają sprawność funkcjonalną poszczególnych części ciała.

W chwili ustabilizowania się stanu chorego, u którego zostało rozpoznane uszkodzenie obwodowego układu nerwowego, po wykonaniu niezbędnych badań diagnostycznych, takich jak: elektromiografia, elektroneurografia, ultrasonografia, tomografia komputerowa oraz rezonans magnetyczny można rozpocząć proces leczenia rehabilitacyjnego. Czas ten wyznacza lekarz prowadzący pacjenta, cały proces również odbywa się pod jego nadzorem. Fizjoterapia w przypadku uszkodzenia neuronu obwodowego powinna być kompleksowa. Dlatego też w procesie rehabilitacji uczestniczą specjaliści z innych dziedzin medycyny i nie tylko: fizjoterapeuci, ortopedzi, neurolodzy, psycholodzy, pielęgniarze. Rehabilitacja medyczna obejmuje kinezyterapię oraz zabiegi fizykoterapeutyczne stosowane w celu poprawy funkcji uszkodzonych mięśni.

Cały proces fizjoterapii podzielony jest najczęściej na 3 okresy, wśród których wymienia się okres wczesny (szpitalny), późny (poszpitalny) oraz przewlekły, podczas którego pacjent przystosowuje się do nowej sytuacji w dawnym środowisku. Należy przy tym pamiętać o zmianie intensywności i programu ćwiczeń pacjenta, pozwalając tym samym na optymalny i możliwie najlepszy powrót utraconych czynności, czyli główny cel leczenia. Wśród innych celów rehabilitacji osób z uszkodzeniem obwodowego neuronu ruchowego wyróżnia się: stwarzanie optymalnych warunków dla przyspieszenia regeneracji, a także odpowiednich warunków dla reinerwacji, zapobieganie przykurczom, a w razie ich powstania – likwidacja, zapobieganie zmianom troficznym, likwidowanie niedowładów mięśni oraz przywracanie prawidłowej czynności mięśniom objętym uszkodzeniem, przywracanie prawidłowych stosunków anatomicznych i poprawa funkcji życiowych oraz zaadaptowanie chorego do życia z istniejącą dysfunkcją. Oprócz działań związanych z rehabilitacją ruchową pacjenta należy także przygotowywać go psychicznie do czekających go trudności w życiu codziennym.

Przedstawiona praca obejmuje zagadnienia z zakresu anatomii oraz funkcjonowania układu nerwowego, skupiając się przy tym na jego obwodowej części. Ponadto ujęte są także aspekty rehabilitacji ruchowej pacjenta z dysfunkcjami układu nerwowego, w tym techniki, metodyka, efekty prawidłowego i nieprawidłowego postępowania fizjoterapeutycznego. W pracy scharakteryzowane zostało ogólne pojęcie rehabilitacji, główne zasady i działania niezależne od uszkodzonego obszaru ciała. Poza tym wyszczególnione zostały cztery schorzenia, podczas których postępowanie rehabilitacyjne opracowano indywidualnie. Do uszkodzeń tych należą: porażenie nerwu twarzowego, uraz splotu barkowego, uszkodzenie nerwów piersiowych oraz dysfunkcja splotu lędźwiowo – krzyżowego. Celem takiego przedstawienia pojęć było usystematyzowanie poszczególnych uszkodzeń splotów wraz z właściwie dopasowaną metodyką rehabilitacji leczniczej.

Praca powstała w oparciu o piśmiennictwo naukowe z dziedziny rehabilitacji leczniczej, ortopedii oraz neurologii. W pracy wykorzystane zostały fragmenty książek autorstwa M.J. Turlough FitzGerald, G. Gruener, E. Mtui „Neuroanatomia”, a także Marco Mumenthaler, Heinrich Mattlez książki, pt. „Neurologia”. Ponadto w pracy znalazło się kilka tabel przedstawiających przebieg włókien nerwów czaszkowych, pochodzenie różnych typów włókien nerwów obwodowych oraz skala przedstawiająca stopień zaawansowania uszkodzenia nerwu twarzowego. Tabele pochodzą z następujących pozycji: Gołąb Bogusław, „Anatomia czynnościowa obwodowego układu nerwowego” oraz M.J. Turlough FitzGerald, G. Gruener, E. Mtui, „Neuroanatomia”.

Wszystkie części pracy, z których się składa mają na celu przybliżenie pojęć i odpowiedzi z zakresu fizjoterapii u osób z uszkodzeniem neuronu obwodowego. Uwaga została skierowana na aspekty fizyczne i psychiczne chorego. Wyznaczone zostały cele oraz wyniki prowadzonego usprawniania ruchowego. Całość pracy została tak skonstruowana, aby w prosty i przystępny sposób przybliżyć zakres materiału dotyczący poprawy funkcji pacjenta.

image_pdfimage_print