Satysfakcja ze związku narzeczeńskiego a cechy osobowości partnerów

Liczba stron: 115

Nazwa Szkoły Wyższej: Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy

Rodzaj pracy: magisterska

Rok oddania: 2010

Zawartość pracy:

Spis treści

WSTĘP………………………………………………………………………………..7

1. PODSTAWY TEORETYCZNE BADAŃ
1.1. Osobowość w perspektywie teorii cech…………………………………………9
1.1.1. Teoria cech na tle współczesnej psychologii osobowości…………..10
1.1.2. Cechowe ujęcia osobowości…………………………………………12
1.1.3. Pięcioczynnikowa teoria osobowości…………………..……………16
1.2. Relacje narzeczeńskie na tle relacji w biskich związkach interpersonalnych…19
1.2.1. Narzeczeństwo………………………………………………………24
1.2.2. Współczesne aspekty motywacji zawierania związku małżeńskiego…………………………………………………………27
1.3. Teorie wiązania się ludzi w pary………………………………………………29
1.3.1. Biologiczne teorie wiązania się ludzi w pary………………………..29
1.3.2. Perspektywa psychologii społecznej…………………………………30
1.3.3. Teoria podobieństwa………………………………………………32
1.3.4. Teoria przywiązania…………………………………………………33
1.3.5. Przegląd badań dotyczących wiązania się ludzi w pary i cech osobowości partnerów…………………………………….….35
1.4. Uwarunkowania satysfakcji z bliskiego związku interpersonalnego…………38
1.4.1. Terminy i definicje dotyczące jakości związku…………………….38
1.4.2. Czynniki oddziaływujące na zadowolenie partnerów z bliskiego związku w świetle wybranych wyników polskich i zagranicznych badań empirycznych……………………………….39
1.4.3.Osobowość partnerów a ich satysfakcja z bliskiego związku interpersonalnego…………………43
1.4.4. Dojrzałość osobowościowa partnerów a ich satysfakcja z bliskiego związku interpersonalnego………………………………46

2. CZĘŚĆ METODOLOGICZNA
2.1. Problem i hipotezy badawcze…………………………………………………49
2.2. Omówienie zastosowanych technik badawczych………..51
2.2.1. Kwestionariusz Osobowości NEO-FFI………………………………51
2.2.2. Mini- Clinique……………………………………………………….53
2.2.3. Kwestionariusz Dobranego Małżeństwa KDM-2……………………59
2.3. Prezentacja badanych osób………..61
2.3.1. Grupa osób pozostających w związku narzeczeńskim……………….61
2.4. Metodyka przeprowadzonych badań………….61

3. CZĘŚĆ EMPIRYCZNA
3.1.Różnice statystyczne pomiędzy wymiarami satysfakcji ze związku mierzonymi KDM-2 w grupie kobiet i mężczyzn ze związków narzeczeńskich………………………………………………….63
3.2. Różnice statystyczne pomiędzy cechami osobowości kobiet i mężczyzn pozostających w związku narzeczeńskim…………………………66
3.2.1. Porównanie podstawowych cech osobowości partnerów badanych kwestionariuszem NEO-FFI……………………………..66
3.2.2. Porównanie klinicznych cech osobowości partnerów badanych Kwestionariuszem Mini-Clinique………………………..67
3.3. Związek między cechami osobowości kobiet a cechami osobowości mężczyzn w badanych parach narzeczeńskich…………68
3.3.1. Związek między cechami osobowości partnerów w świetle wymiarów Wielkiej Piątki………………………………..68
3.3.2. Związek między klinicznymi cechami osobowości mierzonymi Kwestionariuszem Mini-Clinique……………………….………………..70
3.4. Analiza regresji…………………………………………………………………72
3.4.1. Subiektywne poczucie więzi w związku narzeczeńskim a cechy osobowości partnerów………………………………………72
3.4.2. Intymność w związku narzeczeńskim a cechy osobowości partnerów………………………………………………….…………74
3.4.3.Samorealizacja w związku narzeczeńskim a cechy osobowości partnerów………………………………………………….………………76
3.4.4. Podobieństwo a cechy osobowości partnerów………………………77
3.4.5.Rozczarowanie ze związku narzeczeńskiego a cechy osobowości partnerów…………………………………………………………..… …..79
DYSKUSJA I WNIOSKI………86

PODSUMOWANIE…………………………………………………………..….……91
BIBLIOGRAFIA………………………………………………………………..…….93
TABELE I WYKRESY……….99
ZAŁĄCZNIKI
a) Kwestionariusz Osobowości NEO-FFI Costy i McCrae………………..…….100
b) Kwestionariusz Dobranego Małżeństwa KDM-2……………………………..104
c) Kwestionariusz Mini- Clinique……………………………………………….108
d) Arkusz odpowiedzi do kwestionariusza Mini- Clinique………………………110
e)Tabela konwersji przewidywalnych wyników surowych
pomiędzy MMPI-2 a Mini- Clinique dla grupy kobiet…………111
f)Tabela konwersji przewidywalnych wyników surowych pomiędzy MMPI-2 a Mini- Clinique dla grupy mężczyzn………112

WSTĘP

W dobie współczesnych przemian instytucji związku małżeńskiego, doniosłość problematyki bliskich relacji interpersonalnych jest uwarunkowana wieloma przyczynami. W krajach zachodnioeuropejskich, w ostatnich dziesięcioleciach obniżył się poziom zawieranych małżeństw, niemałżeńskie kohabitacje stały się coraz bardziej powszechne, wzrósł poziom rozwodów i ponownego wchodzenia w nowe związki (Plopa, 2008; Rostowski, 2003; Tyszka, 2002). Jednocześnie, badania psychologiczne wskazują, iż zadowolenie z małżeństwa jest jednym z najsilniejszych korelatów szczęścia i dobrostanu, a ponadto korzystnie wpływa na zdrowie somatyczne i psychiczne partnerów (Argyle, 1005; Myers, 2005). W tym świetle zasadne jest pogłębienie wiedzy na temat uwarunkowań jakości bliskich więzi.

Subiektywne odczuwanie satysfakcji ze związku ma różne uwarunkowania.

W niniejszej pracy badania będą dotyczyły wpływu cech osobowości partnerów na poczucie zadowolenia ze związku narzeczeńskiego. Grupa osób pozostających w związku narzeczeńskim i przygotowujących się do zawarcia małżeństwa jest specyficzna ze względu na etap rozwoju związku, a także etap w rozwoju społecznym poszczególnych partnerów. Uwzględnienie tych czynników wzbogaca interpretację oddziaływania cech osobowości na jakość bliskich relacji.

Potwierdzenie roli cech osobowości w procesie kształtowania się więzi pomiędzy ludźmi pomogłoby w zrozumieniu tego złożonego procesu. Wiedza na temat czynników wpływających na jakość bliskich związków interpersonalnych może wzbogacić analizy teoretyków rodziny, a także zainteresować praktyków różnych orientacji terapeutycznych.

Prezentowana praca składa się z trzech podstawowych części: pierwszej teoretycznej, drugiej metodologicznej i ostatniej empirycznej.

W części teoretycznej zdefiniowano osobowość człowieka w ujęciu teorii cech. Następnie zajęto się opisem charakterystyki relacji narzeczeńskiej na tle innych relacji interpersonalnych, a także opisem współczesnych aspektów motywacji do zawierania związku małżeńskiego. W dalszej kolejności przedstawiono główne teorie wiązania się ludzi w pary oraz doniesienia z badań, dotyczące osobowościowych uwarunkowań tego procesu. Kończąc rozdział zaprezentowano definicje dotyczące jakości związku, a także badania dotyczące osobowościowych uwarunkowań satysfakcji z bliskiego związku interpersonalnego.

W części metodologicznej przedstawiono problematykę oraz hipotezy badawcze. Następnie zaprezentowano zastosowane narzędzia badawcze, charakterystykę grupy badawczej oraz metodykę przeprowadzonych badań.

Część empiryczna zawiera prezentację cech osobowości partnerów związków narzeczeńskich. Dokonano analizy porównawczej poczucia satysfakcji ze związku narzeczeńskiego ze względu na płeć. Następnie przedstawiono związek między cechami osobowości kobiet a cechami osobowości mężczyzn w badanych parach. Rozdział ten zawiera także prezentację wyników badań na temat tego, w jakim stopniu cechy osobowości partnerów determinują poszczególne wymiary satysfakcji ze związku oraz które cechy mają największy wpływ na wyjaśnianie satysfakcji partnerów.
Ostatnia część pracy zawiera omówienie uzyskanych wyników w formie dyskusji, podsumowanie, bibliografię oraz załączniki.