Rosja Putina w Polskiej prasie Dziennik Newsweek

Spis treści

Wstęp 4
Rozdział I 7
1.O wydawcy 7
2. O „Newsweeku” 8
3. O „Dzienniku” 10
3.1. „EUROPA. TYGODNIK IDEI” 13
Rozdział II 16
1. Władimir Putin u władzy – demokrata czy autokrata? 16
1.1. Car Władimir 23
1.2. Poparcie społeczne 29
2. System władzy w Rosji Putina. 31
2.1. Doktryna „suwerennej demokracji” 47
Rozdział III 51
1.Rosja – odbudowa czy dalszy upadek mocarstwa? 51
2. Czy Rosja jest państwem surowcowym? 59
3. Relacje rosyjsko- amerykańskie 64
4. Rosja – UE 68
5. Stosunki rosyjsko- polskie 78
Rozdział IV 88
1. Wyborczy maraton – od wyborów parlamentarnych do prezydenckich 88
2. Opozycja rosyjska 96
3. Następca Putina – Dmitrij Miedwiediew 99
Zakończenie 105
Резюме на русском языке 108
BIBLIOGRAFIA: 112

Wstęp

Temat Rosji zawsze był i będzie jednym z głównych obiektów uwagi prasy i mediów na całym świecie. Jedne komentarze, analizy są bardziej przychylne, inne wręcz wyrażają skrajną krytykę. Jednak jest coś co je łączy, zainteresowanie Ojczyzną Puszkina, bądź to na płaszczyźnie zagadnień politycznych, społecznych, historycznych, jak i kulturalnych. Konstrukcja współczesnego zachodniego świata sprawia, że dziennikarze i publicyści mają w swych rękach wielki atut – swobodę wypowiedzi, a co za tym idzie nieograniczoną, niczym nieskrępowaną możliwość wyrażenia swojego zdania. Dlatego też opinie pojawiające się na dany temat mogą się bardzo różnić, nawet wykluczać. Nie inaczej jest przy omawianiu zagadnień związanych z Rosją, a zadanie jest tym trudniejsze, mówiąc słowami znanego rosyjskiego poety – Fiodora Tiutczewa: „Rosji rozumem nie obejmiesz”. I tak też wielu komentatorów podczas prób opisania rosyjskiej rzeczywistości, nie znając jej realiów, robi to powierzchownie i mało wnikliwie, bez wskazanego obiektywizmu.

Zainteresowanie tematyką rosyjską w polskich mediach wynika z kilku przyczyn. Po pierwsze jest to najbliższy sąsiad Polski, a historia obydwu narodów niejednokrotnie splata się we wspólne dzieje. Po drugie – nieustannie rozwija się współpraca handlowa obydwu państw, dzięki której wielu Polaków wyjeżdża za „wschodnią granicę”.

Rosja to kraj powstający z kolan po upadku Związku Radzieckiego. To wielonarodowe państwo ogarnięte chaosem po erze jelcynowskiej „demokracji”, które pragnie wrócić do grona najbardziej liczących się krajów świata. Państwo umacniające swoją pozycję międzynarodową jak i wewnętrzną dzięki rządom silnej ręki Władimira Władimirowicza Putina, który za ustabilizowanie sytuacji w Rosji po erze kryzysu gospodarczego lat 90., został uznany przez amerykański tygodnik „Time” człowiekiem roku 2007 . Jest to niewątpliwe pierwszoplanowa postać na politycznej arenie świata, człowiek, którego biografia jest przedmiotem badań i publikacji wielu naukowców. Amerykański prezydent George Bush po spotkaniu z nim na szczycie w Słowenii w czerwcu 2001 roku, powiedział: „Spojrzałem mu głęboko w oczy. Zobaczyłem w nich uczciwego i bezpośredniego człowieka, (…) zrozumiałem jego duszę” .

Rosjanie dostrzegli w Putinie władcę, który troszczy się o ich potrzeby i bezpieczeństwo, jednocześnie daję wyższy poziom życia oraz nie ingeruje w życie prywatne obywateli.
Dla określenia systemu panującego w Rosji znawcy używają wielu określeń: od „powstającej demokracji”, poprzez „demokrację w wersji rosyjskiej”, tzw. „suwerenną demokrację”, aż po rządy autorytarno- biurokratyczne, dyktaturę, reżim. Te ostatnie opinie są charakterystyczne dla zagranicznych obserwatorów sytuacji w Rosji, jak i przedstawicieli resztek opozycji rosyjskiej.

Rosja pod rządami Władimira Putina powróciła do mocarstwowych ambicji, a jej głównym przeciwnikiem na arenie międzynarodowej w ciągu ostatnich kilku lat stały się Stany Zjednoczone. Unia Europejska jawi się natomiast jednym z głównych partnerów Rosji na Starym Kontynencie.

Podstawą dla niniejszej pracy stały się teksty publikowane na łamach „Dziennika. Polska- Europa- Świat” i „Newsweeka Polska”. Obydwa tytuły należą do tzw. grupy prasy liberalnej, poruszają dosyć często tematykę rosyjską, omawiają zagadnienia z zakresu polityki, gospodarki, kultury czy historii, szeroko komentują bieżące wydarzenia. Ze względu na bliską współpracę redakcji gazet, jak i fakt, że wielu dziennikarzy publikuje swoje artykuły na łamach zarówno „Dziennika” i „Newsweeka”, kwestie w nich poruszane oraz ocena działań rosyjskich władz są w dużej części zbieżne.
Gazety spoglądają na Rosję nie tylko oczami jej zwolenników, ale także przeciwników, przywołują głosy krytyki, jak też pochwały dla rosyjskiego władcy czy sposobu sprawowania przez niego rządów, co sprawia, że czytelnik otrzymuje rzetelną informację, która pomaga mu w sformułowaniu osobistego poglądu na dany temat. „Dziennik” i „Newsweek” publikują opinie, a także rozmowy z wieloma działaczami opozycji, jak Boris Niemcow, Garij Kasparow, Władimir Bukowski, czy też polityków, doradców ściśle związanych z władzą na Kremlu – Gleb Pawłowski, Siergiej Markow, Siergiej Jastrzembski. Można tu znaleźć także poglądy politologów, historyków, znawców tematu z zagranicy: Richarda Pipesa, Roberta Kagana, Ivana Krasteva, nie brakuje komentarzy polskich naukowców i badaczy, jak Andrzej Nowak, Włodzimierz Maciniak. Czytelnik może odnaleźć ciekawe wypowiedzi rosyjskich pisarzy: Aleksandra Sołżenicyna, noblisty, autora książki Archipelag Gułag , Wiktora Jerofiejewa, znanego z powieści Rosyjska piękność czy Encyklopedii duszy rosyjskiej , Aleksandra Zinowiewa, autora Homo sovieticus.

W poniższej pracy zostały także wykorzystane publikacje Ośrodka Studiów Wschodnich, Fundacji im. S. Batorego, tygodnika „Przegląd”, a także wydawnictwa książkowe polskich i zagranicznych autorów.

W pierwszym rozdziale zostały przedstawione informacje na temat wydawcy „Newsweeka” i „Dziennika” – wydawnictwa Axel Springer Polska. Scharakteryzowałam tu także obydwa tytuły, których publikacje stały się podstawą poniższej pracy. Bardzo ważnym głosem w dyskusji o Rosji okazał się sobotni dodatek do „Dziennika” – tygodnik idei „Europa”.

Druga część została poświęcona osobie samego Władimira Putina, jak i zmianom w sytuacji wewnętrznej jakie zaszły w Rosji. Zdaniem większości publicystów i komentatorów Rosja coraz bardziej oddala się od demokracji w rozumieniu zachodnim, tworząc tym samym specyficzny jej rodzaj sprawdzający się na gruncie tego wielkiego państwa – suwerenną demokrację. Posunięcia Putina z początku jego panowania zwiastowały korzystne zmiany idące ku znacznej poprawie jakości życia w Rosji. W ciągu ostatnich kilku lat sytuacja ta rzeczywiście uległa poprawie, jednak związane jest to, zdaniem wielu znawców, z wysokimi cenami ropy i gazu, a nie z reformą państwa, które Putin przejął po schorowanym Borysie Jelcynie.

Trzeci rozdział został poświęcony polityce zagranicznej Federacji Rosyjskiej, która powróciła do mocarstwowych ambicji, utraconych po rozpadzie ZSRR. Putin coraz śmielej wykorzystywał ogromne bogactwa naturalne dla umocnienia pozycji międzynarodowej Rosji, sięgał po narzędzia szantażu energetycznego by wpłynąć na politykę swoich najbliższych sąsiadów. Stosunki dyplomatyczne z Unią Europejską stają się podstawowym kierunkiem działań władz na Kremlu, natomiast relacje z USA mimo wyraźnego ochłodzenia, nieustannie pozostają w kręgu zainteresowań Moskwy. Z oczywistych względów, fragment tej części poniższego opracowania został poświęcony stosunkom rosyjsko –polskim, nad którymi ciągle wisi widmo historycznych zaszłości i niedomówień. Na uwagę zasługuje tu publikacja Marcina Kaczmarskiego Rosja na rozdrożu , która stała się podstawą trzeciej części poniższego opracowania ze względu na szerokie i wnikliwe spojrzenie na politykę zagraniczną Federacji Rosyjskiej po 2000 roku.

Ocena zakończonej w 2008 ośmioletniej prezydentury Putina oraz prognozy przed nadejściem nowego prezydenta Rosji Dimitrija Miedwiediewa są ostatnią kwestią poruszaną w niniejszym opracowaniu. W 2008 roku, po wyborach prezydenckich w Rosji, dla jednych zakończył się okres w najnowszej historii Rosji zwany Rosją Putina, dla innych będzie on trwał nadal, a ojczyzna Puszkina nie będzie Rosją Miedwiediewa, lecz nadal Władimira Putina.

Liczba stron 132
Nazwa Szkoły Wyższej UNIWERSYTET MIKOŁAJA KOPERNIKA
Rodzaj pracy magisterska
Rok oddania 2008
image_pdfimage_print