Doskonalenie strategii rozwoju gminy na przykładzie gminy Zgorzelec

Nazwa Szkoły Wyższej: Uniwersytet Zielonogórski

Rodzaj pracy: magisterska

Rok oddania: 2005

Spis Treści

Wstęp

1. Strategia rozwoju w procesie funkcjonowania instytucji
1.1. Istota i pojęcie strategii rozwoju
1.1.1. Istota strategii
1.1.2. Pojęcie rozwoju i istota strategii rozwoju
1.1.3. Istota strategii rozwoju lokalnego
1.2. Proces formułowania strategii rozwoju
1.2.1. Formułowanie misji i celów
1.2.1.1. Formułowanie misji
1.2.1.2. Formułowanie celów
1.2.2. Analiza potencjału wewnętrznego
1.2.3. Analiza otoczenia
1.2.4. Tworzenie i ocena wariantów strategii
1.2.4.1. Analiza SWOT-TOWS
1.2.4.2. Analiza SPACE
1.2.4.3. Scenariusze
1.2.5. Kontrola wybranej strategii

2. Charakterystyka funkcjonowania gminy Zgorzelec
2.1. Gmina w polskim systemie samorządowym
2.1.1. Nowy podział terytorialny Polski
2.1.2. Gmina jako podstawowa jednostka samorządu terytorialnego
2.1.2.1. Ustrój gminy
2.1.2.2. Zakres działania i zadania gminy
2.1.2.3. Władze i organy gminy
2.1.2.4. Jednostki pomocnicze gminy
2.1.2.5. Mienie komunalne
2.2. Znaczenie strategii rozwoju lokalnego w polityce rozwoju gmin
2.3. Przedmiot i zakres działalności gminy Zgorzelec
2.3.1. Charakterystyka gminy wiejskiej Zgorzelec
2.3.1.1. Położenie i historia regionu
2.3.1.2. Charakterystyka potencjału społecznego gminy Zgorzelec
2.3.1.3. Charakterystyka potencjału gospodarczego gminy Zgorzelec
2.3.2. Działalność Urzędu Gminy Zgorzelec
2.3.3. Gmina Zgorzelec w Stowarzyszeniu Gmin Polskich Euroregionu NYSA
2.4. Aktualna strategia rozwoju gminy Zgorzelec
2.4.1. Diagnoza stanu rozwoju gminy
2.4.2. Analiza SWOT-TOWS
2.4.3. Analiza misji i celów
2.4.4. Kontrola strategiczna

3. Kierunki doskonalenia strategii rozwoju gminy Zgorzelec
3.1. Przesłanki zmian strategii rozwoju gminy Zgorzelec
3.2. Propozycje zmian strategii rozwoju gminy Zgorzelec
3.2.1. Propozycje zmian w zakresie analizy strategicznej
3.2.2. Propozycje zmian w zakresie misji i celów
3.2.3. Propozycje zmian w zakresie kontroli strategicznej

Zakończenie
Abstrakt w języku angielskim
Abstrakt w języku niemieckim
Literatura (69 pozycji, w tym 16 zagranicznych)
Akty prawne (8 pozycji)
Spis tabel
Spis rysunków
Spis map

Wstęp

Przełom XX i XXI w. to okres głębokich przemian politycznych, gospodarczych i społecznych na świecie. Wielkie tempo transformacji, zauważalnej w każdej sferze aktywności społecznej, wywołało wiele problemów adaptacyjnych. Nastąpiła m.in. zmiana podejścia do planowania i zarządzania na szczeblu lokalnym i regionalnym w Europie Środkowej.

Przeobrażenia polityczne i gospodarcze oraz nowe uwarunkowania współpracy międzynarodowej wymusiły zmianę spojrzenia na problem rozwoju jednostek samorządu terytorialnego. W momencie przystąpienia Polski do Unii Europejskiej rozwój gmin ma zupełnie nowe perspektywy. W szczególnej sytuacji znajdują się gminy przygraniczne, funkcjonujące dodatkowo w ramach euroregionów. Traktowane poprzednio z racji położenia jako rejony peryferyjne mają dziś – po zmianie charakteru granic – szanse wykorzystać swoje położenie.

Decentralizacja gospodarki i wyzwolenie inicjatyw oddolnych stały się ważnymi źródłami wzrostu dynamiki gospodarczej. Polskie gminy w coraz większym stopniu zaczęły włączać się w system gospodarki europejskiej. Pojawiła się konieczność opracowywania realnej strategii rozwoju, czyli długookresowej koncepcji działania zapewniającej instytucji przetrwanie w turbulentnym otoczeniu.
Strategia rozwoju staje się esencją, podstawą sukcesu jednostek samorządowych, Wymaga żmudnego wypracowywania, wdrożenia w praktyce i udoskonalania w miarę upływu czasu. Istota skutecznej strategii rozwoju gminy polega na stworzeniu jej unikalności, pozwalającej ją wyraźnie odróżnić na tle innych gmin w danym regionie, w skali krajowej i międzynarodowej.

Interesującym zagadnieniem jest proces budowy, a następnie doskonalenia strategii rozwoju gminy przygranicznej, będącej członkiem euroregionu. Korzyści wynikające z faktu posiadania strategii o charakterze transgranicznym są dla gminy zlokalizowanej w pasie granicznym szczególnie istotne, zwłaszcza w aktualnych warunkach rozwoju Polski. Strategia rozwoju gminy z południowo-zachodniej części Polski powinna wykorzystać jej specyficzne właściwości, nadające gminie znaczenia na arenie europejskiej. W przypadku gminy wiejskiej X uwzględnienia warty jest fakt funkcjonowania w ramach Euroregionu NYSA i możliwości podjęcia ścisłej współpracy z niemieckimi i czeskimi gminami.

Celem pracy jest dokonanie diagnozy strategii rozwoju gminy X i określenie kierunków jej doskonalenia.

W pracy została postawiona następująca teza: wykorzystanie szansy rozwoju gminy X wynikającej z funkcjonowania w ramach Euroregionu Nysa wymaga odpowiedniej strategii rozwoju.
Przedmiotem badań jest doskonalenie strategii rozwoju gminy, natomiast obiektem badań jest gmina wiejska X. Badania obejmują lata 2000-2004. Do pracy zostały wykorzystane metody analizy literatury i dokumentów źródłowych oraz metoda wywiadu.

Praca składa się z trzech rozdziałów: teoretycznego, diagnostycznego i prognostycznego.

W pierwszym rozdziale zdefiniowano pojecie strategii i strategii rozwoju lokalnego. W wyczerpujący sposób przedstawiono etapy formułowania strategii rozwoju instytucji.

W drugim rozdziale zobrazowano gminę jako podstawową jednostkę samorządu terytorialnego oraz omówiono rolę strategii rozwoju lokalnego w procesie zarządzania gminą. Ponadto rozdział ten zawiera charakterystykę działalności gminy X oraz dogłębną analizę aktualnej strategii jej rozwoju.

W trzecim rozdziale ujęto problematykę bieżącego aktualizowania strategii rozwoju lokalnego, a więc przesłanki i propozycje wprowadzania zmian w strategii rozwoju gminy X.

image_pdfimage_print