Adaptacja społeczna niepełnosprawnych uczniów gimnazjum integracyjnego w Warszawie

Liczba stron: 99

Rodzaj pracy: magisterska

Rok oddania: 2009

Zawartość pracy:

Spis treści

Wstęp ………………………4
Rozdział I
Problematyka edukacji i rewalidacji osób niepełnosprawnych w warunkach integracji ……………………..6
1.1. Pojęcie i charakterystyka niepełnosprawności ………….6
1.2. Organizacja edukacji osób niepełnosprawnych w Polsce ……….11
1.3. Formy, metody i zasady rewalidacji ……………15
1.4. Pojęcie integracji i cele nauczania integracyjnego ………….20
1.5. Organizacja nauczania i wychowania integracyjnego w Polsce ……..23
1.6. Zalety i bariery nauczania integracyjnego …………..32

Rozdział II
Problematyka adaptacji społecznej w środowisku szkolnym – przegląd
literatury ……………………39
2.1. Pojęcie adaptacji społecznej ……………….39
2.2. Czynniki zewnętrzne i wewnętrzne wpływające na rozwój społeczny ……41
2.3. Warunki sprzyjające prawidłowej adaptacji społecznej ………44
2.4. Adaptacja szkolna a nieprzystosowanie społeczne …………46
2.5. Niepełnosprawność, a problem nieprzystosowania społecznego …….50

Rozdział III
Metodologia badań własnych ………………56
3.1. Cel, problemy i hipotezy badawcze ……………..56
3.2. Metoda, techniki i narzędzia badawcze ……………58
3.3. Teren i przebieg badań ………………..60

Rozdział IV
Adaptacja społeczna niepełnosprawnych uczniów – wyniki badań własnych ….62
4.1. Nawiązywanie i utrzymywanie znajomości z rówieśnikami …….62
4.2. Poziom akceptacji uczniów niepełnosprawnych przez rówieśników ……64
4.3. Podejmowanie współpracy przez niepełnosprawnych uczniów ……71
4.4. Rodzaje zachodzących więzi i upodobania towarzyskie uczniów niepełnosprawnych …………………..76
4.5. Poziom występowania symptomów niedostosowania społecznego wśród uczniów niepełnosprawnych …………………..82

Zakończenie i wnioski ………………….87
Bibliografia ……………………90
Spis tabel ……………………92
Spis wykresów …………………..93
Spis schematów …………………….93
Aneks ……………………..94

Wstęp

W polskim szkolnictwie coraz częściej organizowane są klasy integracyjne. W zasadzie funkcjonują już na wszystkich poziomach edukacji (przedszkole, szkoła podstawowa, gimnazjum i liceum). Jest to zjawisko bardzo pożądane, ponieważ integracja jest szczególnie istotna w przypadku dzieci i młodzieży.

Integracja to włączenie osób niepełnosprawnych do życia społecznego odbywającego się na różnych poziomach i w różnorodnym zakresie. Jest szczególnie ważna ponieważ daje szansę pełniejszej samorealizacji osobom dotkniętym niepełnosprawnością.

Wspólne pobyt w placówce integracyjnej dzieci niepełnosprawnych oraz zdrowych pozwala na wzajemne poznanie się i zaakceptowanie, a co za tym idzie pozytywnie wpływa na umiejętności społeczne niepełnosprawnych dzieci. Niestety, badania wykazują, że osoby niepełnosprawne, zwłaszcza intelektualnie charakteryzują się trudnościami w osiągnięciu właściwego poziomu adaptacji społecznej. Dlatego też uważam, że podjęta przeze mnie tematyka jest niezwykle ważna. Integracyjne placówki powinny wyposażać bowiem niepełnosprawnych uczniów nie tylko w zasób wiedzy, ale także w umiejętności społeczne, tak, aby łatwiej było im pełnić różnorodne role społeczne.

Celem pracy jest zdobycie wiedzy na temat: w jaki sposób uczniowie niepełnosprawni przystosowują się do społeczności rówieśników w klasie integracyjnej.

Praca składa się z czterech rozdziałów. Pierwszy rozdział dotyczy problematyki edukacji i rewalidacji osób niepełnosprawnych w warunkach integracji. Omówione zostało pojęcie i charakterystyka niepełnosprawności, przedstawione zostały zasady organizacji edukacji osób niepełnosprawnych w Polsce, a także formy, metody i zasady rewalidacji. W rozdziale tym znalazły się informacje dotyczące pojęcia integracji oraz celów nauczania integracyjnego. Omówione zostały także: podstawy organizacyjne nauczania i wychowania integracyjnego w Polsce oraz zalety i bariery nauczania integracyjnego.

Rozdział drugi jest przeglądem literatury dotyczącym problematyki adaptacji społecznej w środowisku szkolnym. Zawiera definicję adaptacji społecznej, wymienia i charakteryzuje czynniki zewnętrzne i wewnętrzne wpływające na rozwój społeczny, a także warunki sprzyjające prawidłowej adaptacji społecznej. W rozdziale tym znalazły się również rozważania na temat związku między adaptacją szkolną a nieprzystosowaniem społecznym oraz wpływem niepełnosprawności na zjawisko nieprzystosowania społecznego.

Rozdział trzeci zawiera w sobie metodologię badań własnych. Wyszczególnione zostały: cel, problemy i hipotezy badawcze. Wymienione i scharakteryzowane zostały także wybrane metody, techniki i narzędzia badawcze. W rozdziale tym znajdują się także informacje na temat terenu i przebiegu badań własnych.

W rozdziale czwartym przedstawione są wyniki badań własnych na temat adaptacji społecznej niepełnosprawnych uczniów gimnazjum integracyjnego nr 123 w Warszawie. Badania dotyczyły następujących aspektów adaptacji społecznej uczniów: nawiązywania i utrzymywania znajomości z rówieśnikami, poziomu akceptacji uczniów niepełnosprawnych przez rówieśników, podejmowania współpracy przez niepełnosprawnych uczniów, rodzajów zachodzących więzi i upodobań towarzyskich uczniów niepełnosprawnych oraz poziomu występowania symptomów niedostosowania społecznego wśród uczniów niepełnosprawnych.

Część teoretyczna pracy powstała w oparciu o krajową literaturę przedmiotu. W części badawczej wykorzystane zostały: Skala Nieprzystosowania Społecznego autorstwa L. Pytki oraz autorski kwestionariusz ankiety oraz plan obserwacji. Zastosowane narzędzia badawcze znajdują się w aneksie na końcu pracy.

image_pdfimage_print