Przestępczość Nieletnich Wychowanek Zakładu Poprawczego w Zawierciu

Liczba stron: 67

Nazwa Szkoły Wyższej: Śląska Wyższa Szkoła Zarządzania im. Gen. Jerzego

Rodzaj pracy: licencjacka

Rok oddania: 2008

Zawartość pracy:

Spis treści

Wstęp…………………………………………………………………………………………4

Rozdział I
Problematyka przestępczości nieletnich w świetle literatury przedmiotu

1. Przestępczość nieletnich i pojęcie demoralizacji………………………………………….7
2. Analiza uwarunkowań przestępczości w świetle wybranych teorii………………………17
3. Zarys problematyki przestępczości kobiet……………………………………………….23
4. Rola rodziny, szkoły i grup rówieśniczych w przestępczości nieletnich…………………27
5. Profilaktyka przestępczości nieletnich – działania przewidziane w polskim ustawodawstwie…………………………………………………………………………….34

Rozdział II
Założenia metodologiczne badań własnych

1. Przedmiot i cele badań…………………………………………………………………..39.
2. Problemy badawcze……………………………………………………………………..40
3. Metoda badań, technika i narzędzia……………………………………………………..41
4. Dobór i charakterystyka populacji próbnej………………………………………………45

Rozdział III
Przestępczość nieletnich wychowanek Zakładu Poprawczego w Zawierciu. Analiza wyników badań własnych

1. Przestępczość nieletnich wychowanek – wyniki analizy dokumentów………………….47
2. Analiza wywiadu z kierownikiem Internatu w ZP………………………………………59

Zakończenie……………………………………………………………………………….63
Bibliografia………………………………………………………………………………..65
Aneks……………………………………………………………………………………….67

WSTĘP

W życiu codziennym spotykamy się z takimi czynami, które zakłócają ład społeczny i z takimi zachowaniami, które są szczególnie użyteczne i pożądane. Czynom takim towarzyszy zazwyczaj rzecz ważna – reakcja otoczenia: pochwalenie albo potępianie określonego postępowania, a czasami obojętność.

Przestępczość nieletnich, która stanowi przedmiot pracy, jest obecnie poważnym problemem na całym świecie. Stanowi ona przedmiot wielu badań naukowych prowadzonych również w Polsce. Uważam, że walka z niekorzystnymi zjawiskami społecznymi, do których zalicza się przestępczość i demoralizację nieletnich, wymaga określenia i poznania czynników je rodzących. Jeśli przyczyn nieprzystosowania poszukuje się w sferze funkcjonowania osobowości, wówczas kładzie się nacisk na składniki psychologiczne i biologiczne. W rozwoju psychicznym dziecka, o jego przystosowaniu, względnie nieprzystosowaniu decyduje wiele czynników wzajemnie ze sobą powiązanych. Ich siła oddziaływania zależy od indywidualnych układów i od całokształtu sytuacji, w której dziecko się znajduje, a także od jego właściwości psychicznych, jego otoczenia, sposobu realizowania własnych zadań życiowych. Przyczyny wykolejenia społecznego nieletnich są różne i złożone, tak jak objawy, postawy formy zachowania oraz motywacja postępowania niezgodnego z zasadami moralnymi czy obyczajami.

Agresja i przemoc wśród dzieci i młodzieży stała się zjawiskiem bardzo częstym, czasem wprost wypierającym ogólnie przyjęte normy i zachowania. Człowiek posiada naturalne predyspozycje odróżniania dobra od zła. W procesie rozwoju człowieka kształcą się cechy pozwalające nie tylko poznawać relacje i zasady, ale również móc je zastosować w życiu codziennym. Mają one wpływ nie tylko jako treść życia, ale są one niezbędne w rozwoju jego osobowości. Intelekt jest tym czynnikiem, który wyjściowo warunkuje wykształcenie się sfery emocji i stanu świadomości. Miłość, nienawiść, radość, gniew, litość, współczucie to cechy, które człowiek intelektualnie sprawny odnajduje w sobie. Natomiast w procesie swojego rozwoju, wychowania i nauki, podlega procesowi przystosowania do życia w społeczeństwie w sposób zgodny z powszechnie akceptowanymi zasadami zachowania. Wykształca w sobie takie cechy, jak uczciwość, przyzwoitość, wyrozumiałość, skromność, powściągliwość, życzliwość i szacunek dla drugiego człowieka. Na stopień wykształcenia się wszystkich tych cech oraz relacji zachodzących miedzy nimi maja wpływ czynniki środowiskowe i osobowościowe człowieka, zależne od pracy, środowiska naturalnego, otoczenia. Warto zauważyć, że z rozwojem gospodarczym i technicznym w świecie pojawia się nurt, który przynosi skutki negatywne.

Poszerzony zakres wolności doprowadził do upowszechnienia się różnych systemów wartości i norm moralnych bez proporcjonalnego poczucia odpowiedzialności za własne czyny negatywnie skutkujące w różnych dziedzinach życia. Procesy te są w Polsce bardziej widoczne, gdzie dodatkowo występują wyjątkowe dla wielu jednostek ograniczenia natury ekonomicznej. Polska młodzież w stosunkowo krótkim czasie miała zbyt dużo okazji zaobserwowania niezasłużonych karier i szybkiego bogacenia się przy równoczesnych odczuciach blokady własnych życiowych planów i aspiracji. Prowadzi to do różnorodnych napięć, które można traktować, jako szeroki zakres uwarunkowań zachowań dewiacyjnych. Niemały wpływ na kształtowanie postaw młodzieży mają środki masowego przekazu, a zwłaszcza przenikające do nich tzw. superprojekcje o bardzo wątpliwej wartości. To w nich przedstawione są często sceny przemocy, gwałtu, rozboju, siły, bezwzględności i brutalności w zachowaniu. Wiadomo, iż stany frustracji i agresji wiążą się z wiekiem dorastania i zaspokajaniem na przykład potrzeby samodzielności, autorytetu w grupie, uznania społecznego czy miłości. Niezaspokojenie tych potrzeb może spowodować, że młody człowiek poprzez zachowanie niezgodne z normą prawną pragnie zwrócić na siebie uwagę.

Życie społeczeństwa regulują normy zachowań, których źródłem jest prawo, moralność, religia, obyczaje, reguły honoru, zasady dobrego wychowania. Członkowie zbiorowości oczekują, że każda jednostka tych norm będzie przestrzegać, a w wypadku ich naruszenia poniesie określone konsekwencje. Konsekwencje te przybierają postać określonej formy potępienia. Najbardziej niebezpieczną i społecznie szkodliwą formę naruszenia porządku społecznego stanowi właśnie przestępstwo. Powyższe spostrzeżenia sprowokowały autorkę pracy do podjęcia w rozważaniach i badaniach problematyki związanej z przestępczością nieletnich dziewcząt. Wzrost rozmiarów i eskalacja najgroźniejszych rodzajów przestępczości współczesnej młodzieży polskiej skłania do głębokiej refleksji nad przydatnością naukowego dorobku empirycznego i teoretycznego nagromadzonego przez dyscypliny naukowe zajmujące się tym problemem, podważa wiarę w skuteczność form kontroli społecznej i wychowania, burzy ogólnie przyjęty system norm i wartości.

Niemal codziennie słyszymy doniesienia o brutalności, okrucieństwie, sadyzmie, bezduszności dzieci i młodzieży wywołujące niepokój we wszystkich środowiskach, a zwłaszcza wśród pracowników placówek oświatowych, opiekuńczych, wychowawczych, poprawczych. Do zakładów poprawczych są kierowani nieletni, którzy mają za sobą całe serie czynów szkodliwych społecznie, wykroczeń, którym już dużo wcześniej próbowano zapobiegać bądź je eliminować stosując szeroko pojętą profilaktykę. Teoretycznie zastosowanie orzeczenia o umieszczeniu nieletniej osoby w zakładzie poprawczym powinno następować po wyczerpaniu wszelkich innych środków. Można z tego wnioskować, że jest to środek najsurowszy i ostateczny. Głównym determinantem wyboru tematu pracy licencjackiej: „Przestępczość nieletnich wychowanek Zakładu Poprawczego w Zawierciu” były odbyte praktyki w tejże placówce, podczas których autorka odbyła szereg rozmów z kadrą pedagogiczną oraz wychowankami.

Postanowiłam zwrócić uwagę na przyczyny patologii i dewiacji wśród nieletnich, które to w swoim stadium szczytowym są w stanie doprowadzić ich do pełnej izolacji.

W niniejszej pacy starano się odpowiedzieć na pytanie, czym charakteryzuje się przestępczość nieletnich dziewcząt?

Z uwagi na to, że niniejsza praca ma charakter teoretyczno – badawczy, podzielona została na trzy części: wprowadzającą w problematykę zagadnienia, wyjaśniającą interesujące autorkę pojęcia i zagadnienia: teoretyczną, empiryczną, w której opisano wybrane metody, techniki i narzędzia badawcze oraz trzecią, w której przedstawiono wyniki badań.

Rozdział I pracy ma na celu wyjaśnienie ogólnych zagadnień dotyczących przestępczości nieletnich. W tej części wyjaśniono podstawowe pojęcia wykorzystane w pracy, mianowicie: pojęcie „nieletni”, „demoralizacja”, określono najważniejsze przyczyny i motywy przestępczości nieletnich. Omówiony w nim główne teorie przyczyn przestępczości oraz zasadnicze motywy popełnianych przestępstw, także w odniesieniu do przestępczości samych kobiet. Ponadto, omówiono rolę rodziny, szkoły i grup rówieśniczych w przestępczości nieletnich, a także wskazano na działania profilaktyczne, przewidziane w polskim ustawodawstwie.

Rozdział II pracy dotyczy już płaszczyzny metodologicznej. Zdefiniowano w niej główne pojęcia z zakresu metodologii, wskazano wykorzystane przez autorkę metody, techniki i narzędzia badawcze oraz sformułowano przedmiot, cele oraz problemy badawcze. Dodatkowo sporządzono skrótową charakterystykę terenu badań. Autorka niniejszej pracy zdecydowała się przeprowadzić badania wykorzystując technikę badania dokumentów oraz technikę wywiadu.

Rozdział III stanowi prezentację wyników badań własnych.

Całość pracy zamyka zakończenie: część poświęcona wnioskom generalnym. Do pracy dołączono spis pozycji bibliograficznych oraz aneks.

Pracę napisano w oparciu o literaturę przedmiotu, źródła prasowe i elektroniczne oraz badania przeprowadzone przez autorkę.